Orta Doğu’da tırmanan ABD-İsrail ve İran savaşı, küresel enerji arzının can damarı olan Hürmüz Boğazı’nı fiilen devre dışı bıraktı. Dünyadaki günlük petrol talebinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu stratejik su yolu, ticari gemilerin büyük çoğunluğuna kapandığı için Körfez ülkeleri üretimlerini kısmak zorunda kaldı. Depoları dolan ve sevkiyat gerçekleştiremeyen üreticilerin üretimlerinde kesintiye gitmesiyle, piyasadaki toplam kayıp rekor seviyeye ulaştı.
Vortexa Verileri: 500 Milyon Varillik Büyük Sarsıntı
İngiltere merkezli veri analitik şirketi Vortexa’nın hesaplamalarına göre, savaşın başladığı günden bu yana petrol piyasasında yaşanan toplam kayıp 500 milyon varili buldu. Bu miktarın yaklaşık 190 milyon varilinin Körfez’de mahsur kalan tankerlerde beklediği, geri kalan 310 milyon varilin ise yüklemelerin gerçekleştirilememesi sonucu oluşan arz açığı olduğu belirtiliyor. Bu durum, Orta Doğu’dan Asya’ya deniz yoluyla giden ham petrol miktarını tarihin en düşük seviyelerine çekti.
Ülke Ülke Kayıp Bilançosu
Kayıpların dağılımı bölgedeki petrol devlerinin ne kadar büyük bir darbe aldığını gözler önüne seriyor. Paylaşılan verilere göre 500 milyon varillik kaybın en büyük payı 130 milyon varille Suudi Arabistan’a ait. Onu 122 milyon varille Birleşik Arap Emirlikleri, 110 milyon varille Irak ve 64 milyon varille Kuveyt izliyor. Katar ve İran’daki kayıplar da eklendiğinde tablo, enerji piyasaları için “tarihi bir kesinti” olarak tanımlanıyor.
1973 Petrol Krizinden Daha Büyük Bir Şok
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, mevcut durumun dünya petrol piyasası tarihindeki en büyük tedarik kesintisi olduğunu vurguladı. Birol, Hürmüz Boğazı’nın kapalı olmasının piyasada yarattığı etkinin, 1973’teki meşhur petrol krizi ve sonrasındaki tüm bölgesel çatışmalardan daha derin olduğunu bildirdi. IEA’nın piyasaya sürdüğü 400 milyon varillik stratejik rezervin dahi mevcut kaybı karşılamaya yetmediği ve etkilerin bu haftadan itibaren tüketiciler tarafından daha sert hissedileceği öngörülüyor.
